ศาลเจ้าบ้านปืน ตั้งอยู่บริเวณที่เรียกว่า “หัวถนน” ของถนนพานิชเจริญ มีลักษณะเป็นอาคารชั้นเดียวก่ออิฐถือปูนศิลปะแบบจีน ภายในมีแท่นบูชาประดิษฐานรูปเคารพ มีกำแพงล้อมเดิมเป็นอาคารไม้ ย้ายจากที่ตั้งเดิมคือ บริเวณพระรามราชนิเวศน์ (วังบ้านปืน) ในปัจจุบัน มาตั้งอยู่บริเวณนี้ ตั้งแต่มีการสร้างวังบ้านปืน จึงคาดได้ว่าศาลเจ้าหลังที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ปัจจุบันนี้ มีอายุไม่ต่ำกว่าหนึ่งร้อยปี ภายในพบป้ายภาษาจีนระบุถึงถึงวันที่ 9 เดือน 1 ค.ศ. 1807 ตรงกับปี พ.ศ. 2350 สันนิษฐานว่า น่าจะเป็นปีที่สร้างศาลเจ้าบ้านปืนนี้ขึ้นเป็นครั้งแรกในพื้นที่เดิม โดยศาลเจ้านี้ได้มีการสร้างเป็นอาคารถาวรเช่นในปัจจุบันเมื่อปี พ.ศ. 2488

ผู้ที่ดูแลศาลเจ้าในยุคแรกๆ เป็นคนจีนที่ถือศีลกินเจ บำเพ็ญปฏิบัติตนอย่างเคร่งครัด เป็นที่เคารพ นับถือของชาวไทยเชื้อสายจีนในละแวกนี้เป็นอย่างมาก ชาวบ้านเรียกท่านว่าเหล่าอี๋ ซึ่งที่ศาลเจ้านี้มี ผู้ถือศีลกินเจสืบทอดถึงสองรุ่นด้วยกัน

สภาพภายในศาลเจ้ามีภาพวาดจีนโบราณ ที่เริ่มลบเลือนไปตามกาลเวลา

ทุกเดือนเมษายนของทุกปี จะมีการจัดพิธีอาหม่าแซหรือเรียกว่าวันเกิดของอาม่า มีการแสดงงิ้วแต้จิ๋วประจำปีเพื่อถวายเจ้าแม่หม่าจู หรือที่คนไทยเรียกว่าเจ้าแม่ทับทิม เป็นเวลา 3-5 วัน และในเทศกาลตรุษจีน สารทจีน จะมีชาวบ้านมาสักการะบูชา และมีการมาทำพิธีแก้ปีชงอีกด้วย

(ขอบคุณข้อมูลจากหนังสือ “บ้านจีน วัดเกาะ เลาะทางสายเก่า บอกเล่าความหลัง โดย อ.ณัฐวุฒิ สุวรรณช่าง)